Het thema leiderschap staat volop in de aandacht, omdat de rol van de leider volop in ontwikkeling is. In de huidige tijd waarin veranderingen elkaar snel opvolgen en de complexiteit en onvoorspelbaarheid toenemen, worden organisaties en de mensen die er werken gevraagd om wendbaarder en veerkrachtiger te zijn. Voeg daar het geëvolueerde mensbeeld van Human Resource naar Human Being en de versnelde ontwikkeling naar hybride werken aan toe en we kunnen concluderen dat dit vraagt om een ander soort leiderschap. Mensgericht leiderschap, noemen we dat ook wel. En om je een beter beeld te geven van wat dit inhoudt, schrijf ik de komende tijd over de kenmerken van dit begrip.
We zien al jarenlang een duidelijke verschuiving: van nadruk op command-and- control, machtspositie en persoonlijke successen naar aandacht voor inspireren, verbinden, vertrouwen en ondersteunen van anderen. Kortom, Mensgericht Leiderschap.
Voor deze definitie van leiderschap gaat het erom dat de leider:
- Anderen weet te raken en motiveren met een inspirerend gemeenschappelijk doel
- Verbinding met mensen maakt
- Mensen verbindt aan elkaar en aan de organisatie
- Vertrouwen uitspreekt in de eigen kracht van mensen
- Aansluit op de behoefte van teamleden en ze ondersteunt in hun ontwikkeling
De positieve uitkomsten van deze leiderschapsstijl zijn:
- Samenhorigheid
- Betrokken en bevlogen mensen
- Een omgeving waarin mensen kunnen uitblinken, met als gevolg dat zij organisaties laten uitblinken
Snappen we, willen we, doen we. Toch? Of blijkt het in de dagelijkse praktijk toch iets lastiger? Klinkt het misschien wel logisch, maar weet je hier oprecht geen handen en voeten aan te geven? Dat is niet geheel onbegrijpelijk, aangezien de meeste leiders onder ons vaak in een leidinggevende rol zijn gerold of gegroeid. Denk bijvoorbeeld aan een talentvolle en opgemerkte verkoper die wordt gevraagd leiding te geven aan het salesteam, of een ambitieuze zelfstandige tandarts die uitgroeit tot een praktijk met 25 medewerkers.
Vakinhoudelijk zijn we goed ontwikkeld, hebben we bakken aan ervaring en weten we waar we over praten. Maar leidinggeven aan een divers team unieke Human Beings vraagt om kwaliteiten en vaardigheden die we vaak niet geleerd hebben. Bovendien ontbreekt het in de meeste organisaties vaak aan hulp en aandacht voor leiderschapsontwikkeling. Terwijl jijzelf, je team, de organisatie – in willekeurige volgorde of combinatie – vanaf dag één dat je leidinggeeft, verwachten dat je passiegericht, resultaatgericht en mensgericht leiding kunt geven. Help!?
Ik wil middels een drietal opvolgende artikelen dieper ingaan op de kenmerken en benodigde vaardigheden van mensgericht leiderschap. Te beginnen met: leiden door te inspireren.
Wat is inspirerend leiderschap?
De uitleg die wordt gegeven bij het woord “inspireren” is:
- Aanmoedigen
- Inboezemen
- Drijven
- Iemand bewegen tot
- Bezielen
Vertalen we dit naar leiderschap, dan weten inspirerende leiders mensen te raken. Niet in het hoofd, maar in het hart. Dit kun je doen door continu verhalen te vertellen over waar jullie als organisatie in geloven. Waarom doen jullie wat jullie doen en waarom is dit belangrijk voor anderen? Wat is de Why of Purpose, het bestaansrecht van de organisatie?
Middels verhalen en voorbeelden schets je een lonkend en zinvol toekomstbeeld waarbij jouw eigen bevlogenheid en enthousiasme hoor- en voelbaar zijn. Onderdeel van dit verhaal is de uitleg van hoe je dit wilt realiseren, hoe mensen en jullie gedeelde cultuur en waarden hier onderdeel van uitmaken. Door het verhaal te vertellen vanuit de wij-vorm, stimuleer je een gevoel van eenheid. Een leider die in staat is dit oprecht en geloofwaardig te communiceren en uit te dragen, zal mensen weten te raken. Wanneer mensen zich met jouw verhaal kunnen identificeren, zullen ze het omarmen en genereert het energie. Men wil onderdeel uitmaken van de organisatie, meedoen en bijdragen aan het realiseren van dit gezamenlijke doel.
Let wel: waar hierboven gerefereerd wordt aan de organisatie kan dit ook vertaald worden naar een team. Waar staan jullie als team voor? Waarom doen jullie wat jullie doen, en waarom is dit belangrijk voor anderen? Belangrijk is vooral dat er samenhang ontstaat met datgene waar de gehele organisatie voor staat.
Hoe leid je op inspirerende wijze?
Er bestaat geen universeel recept over hoe je anderen kunt inspireren. Belangrijk is vooral om dicht bij jezelf te blijven. Wil je deze vaardigheid ontwikkelen? Focus je aandacht dan op de volgende vier competenties:
- De basis van elke vorm van leiderschap is zelfkennis. Begin met bewustwording van wie jij bent als individu en als leider. Wat zijn jouw overtuigingen en waarden? Wees bereid in de spiegel te kijken naar jouw kwaliteiten en zwakke punten, je gedragsvoorkeuren en valkuilen. Zelfreflecterend vermogen helpt een leidinggevende bewust te kiezen voor het inzetten en schakelen tussen competenties. Leidinggeven draait in essentie om het samenspel tussen leiders en volgers en daarom is het cruciaal jezelf bewust te zijn van het effect van jouw houding, stijl en gedrag op teamleden. Investeer je als leider in zelfkennis en aanvaard je je kwetsbaarheid, dan groeit je authenticiteit.
- Wees authentiek. Voordat je anderen kunt inspireren, moet je zelf eerst geïnspireerd raken. Weten wat jouw diepere verlangens en wensen zijn. Wat vind jij echt belangrijk, en waarom? Waar kun jij jouw drive aan ontlenen? En hoe verbind je jouw persoonlijke Why aan datgene waar jullie als organisatie voor staan? Kun je je verhaal vanuit jouw hart vertellen, dan inspireer je anderen met jouw oprechtheid en enthousiasme. Laten zien wie je echt bent, maakt je ook menselijker. Zo straal je vertrouwen en natuurlijke autoriteit uit. En mensen volgen graag echte mensen.
- Wees het voorbeeld. Denk en communiceer je vanuit jouw identiteit en gevoel, dan is het eenvoudig om congruent te zijn met wat je met jouw gedrag laat zien. Om mensen te kunnen raken en motiveren, dien je als leider te inspireren in woord en daad. Ook al is je verhaal nog zo aansprekend en krachtig, inspireren doe je vooral door het voorbeeld te geven. Dus niet alleen praten, maar zorgen dat je handelt, keuzes maakt, je gedraagt in overeenstemming met je eerder gedane verhaal, waarden en uitspraken. Pas dan is het geloofwaardig en onweerstaanbaar.
Eerst begrijpen, dan begrepen worden – Stephen Covey, auteur the Seven Habits of Highly Effective People
- Leef je in. Om een bron van inspiratie te zijn voor anderen, moet je de ander eerst begrijpen. Zoals Stephen Covey dit uitlegt in een van zeven eigenschappen van effectief leiderschap: eerst begrijpen, dan begrepen worden. Hiermee doel ik op het ontwikkelen van empathisch vermogen. Met empathie leef je je in in de gevoelswereld van de ander. Hoe denkt, gedraagt en voelt de ander zich? Welke behoefte heeft de ander en wat drijft hem/haar? Als je je kunt inleven in de ander, begrijp je de emotie van de ander beter en kun je jouw communicatie hierop afstemmen en aansluiten op het perspectief van de ander. Hoe beter jij je kunt inleven en de ander erkent, hoe meer het vertrouwen groeit in jouw oprechte intentie te leiden door te inspireren.
Hoe je dit doet en kunt leren, lees je in een van mijn vorige artikelen: De kracht van empathisch luisteren.
Wil jij zelf aan de slag met inspirerend leiderschap of wil je met jouw organisatie opvolging geven aan de behoefte van een ander soort leider? Begin dan met jezelf de fundamentele vraag te stellen: Waarom wil je dit? Waarom is dit belangrijk voor jou, jouw organisatie en de mensen die er werken? Het antwoord op deze vragen is jouw bron van inspiratie om deze ontwikkeling vorm te geven en aan te jagen.
De meeste leiders onder ons – uitzonderingen daargelaten – zullen hard moeten werken om zichzelf te ontwikkelen tot een mensgericht leider. Maar het loont in vele opzichten; voor jou persoonlijk, voor je team en als vanzelfsprekend voor de resultaten van de organisatie!
In mijn volgende artikel besteed ik meer aandacht aan een ander kenmerk van mensgericht leidinggeven, namelijk leiden door te coachen. Wil je als eerste op de hoogte zijn? Volg onze social kanalen.
Let’s make sens(e) of people!
Astrid
